II Kongres Polski Cyfrowej

Kim jest polski internauta? Czy nie należy zastanowić się nad zmianą sposobów mierzenia kompetencji cyfrowych? Czy fundusze na programy podwyższające kompetencje cyfrowe Polaków są wystarczające? Na te i inne pytania próbowali odpowiedzieć goście oraz prelegenci II Kongresu Polski Cyfrowej, zorganizowanego przez Stowarzyszenie „Miasta w Internecie” 3-4 listopada w Warszawie.

Na program Kongresu - składała się konferencja, zorganizowana w Instytucie Biocybernetyki i Inżynierii Biomedycznej PAN w Warszawie oraz warsztaty dla Latarników Polski Cyfrowej, poświęcone digitalizacji dziedzictwa kultury oraz planowaniu najbliższych działań.

Konferencję, prowadzoną przez Grzegorza Nawrockiego z TVP, rozpoczął blok Cyfrowa Polka, cyfrowy Polak - portret niewyraźny, w którym prelegenci mierzyli się z niełatwym zadaniem, jakim jest opis polskiego Internauty. Aby temu sprostać, dokonali oni analizy badań kompetencji cyfrowych Polaków.

Pierwszy prelegent, dr Dominik Batorski z Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego Uniwersytetu Warszawskiego, w swojej prezentacji zwrócił szczególną uwagę na strukturę użytkowników internetu oraz osób niekorzystających. - 45% osób, które nie są aktywne w sieci to osoby po 60 roku życia - prawdopodobnie z internetu już nie skorzystają. Co szczególnie frapujące - jak wynika z badania Diagnoza Społeczna 2015 - osoby wykluczone cyfrowo różnią się od Internautów obniżonym nastrojem oraz mocniej przeżywaną samotnością. Doktor Batorski próbował również odpowiedzieć na pytanie, co czyni człowieka internautą - Kluczowe znaczenie wydają się mieć sposoby korzystania z sieci, nie jakieś konkretne umiejętności. To właśnie instrumentalne traktowanie internetu - jako narzędzia - jest faktyczną wskazówką, iż mamy do czynienia z internautą - podkreślał dr Batorski.

O tym jaką rolę odgrywa Internet w polskiej szkole mówił Kamil Sijko z Ośrodka Rozwoju Edukacji. Analizował on wiele aspektów wykorzystania sieci w placówkach edukacyjnych - począwszy od wizji dyrektorów oraz nauczycieli, przez infrastrukturę, na kompetencjach uczniów skończywszy. Interesujące wydają się wyniki badań nastawienia do Internetu osób kierujących szkołami: - Badanie wizji wykorzystywania internetu w szkole przez dyrektorów wskazuje, że nie interesuje ich wykorzystywanie komputerów w innych celach, niż jako wsparcia zajęć lekcyjnych. Ignorują szanse, jakie daje on w tworzeniu sieci komunikacyjnych między szkołą a jej otoczeniem. Co ciekawe, to właśnie walory komunikacyjne sieci sami wykorzystują po godzinach! - wskazywał Kamil Sijko.

Dr hab. Katarzyna Śledziewska z DELab Uniwersytetu Warszawskiego swoją prezentację poświęciła wykorzystaniu Internetu przez polskie przedsiębiorstwa. Jak wskazują badania, polskie małe i średnie firmy w niewielkim stopniu angażują się w handel elektroniczny - mniej akceptują też płatności online, niż ich odpowiednicy w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej. Zdecydowanie lepiej wygląda natomiast wykorzystywanie sieci  w kontaktach z instytucjami publicznymi - korzystanie z e-administracji jest porównywalne z innymi krajami UE. Zaskakująco wysokie, bo 4 miejsce w całej Unii Europejskiej, zajmują polskie przedsiębiorstwa w przetargach online. - Aby zachęcić przedsiębiorców do większego wykorzystywania możliwości Internetu należy między innymi utrzymać postęp w cyfryzacji usług publicznych, zwiększać bezpieczeństwo sieci  oraz inwestować w infrastrukturę - rekomendowała dr Śledziewska. 

Kolejny panel Kongresu poświęcony był funduszom unijnym możliwym do wykorzystania na projekty i powszechniające kompetencje cyfrowe. Rozpoczął go Krzysztof Głomb, prezes Stowarzyszenia „Miasta w Internecie”, mocnymi tezami: - Na lata 2014-2020 postawiliśmy przed sobą mało ambitne cele, nie odpowiadające wyzwaniom i potrzebom integracji cyfrowej w kontekście gospodarczym i cywilizacyjnym. Perspektywa ta nie będzie miała żadnego istotnego wpływu na zmianę w zakresie kompetencji cyfrowych - stwierdził.

Szczegóły programów finansowych przybliżyli przedstawiciele władzy centralnej: Maja Olszewska z Departamentu Rozwoju Cyfrowego Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju oraz Krzysztof Kulka – zastępca dyrektora z Departamentu Funduszy Strukturalnych Ministerstwa Edukacji Narodowej. Wprowadzili oni zgromadzonych gości w najważniejsze założenia programów i ich cele oraz zwrócili uwagę na beneficjentów projektów integracji i edukacji cyfrowej. - Głównym celem PO WER jest poprawa funkcjonowania i zwiększenie wykorzystania systemu wspomagania szkół w zakresie kompetencji kluczowych uczniów, niezbędnych do poruszania się na rynku pracy. Jednak pieniądze w nowej perspektywie to nie tylko fundusze rozdysponowane centralnie, ale też te, które będzie można pozyskać w programach regionalnych - podkreślał Krzysztof Kulka.

Michał Jaworski z Microsoftu, Paweł Nowak i Artur Krawczyk z SMWI, którzy w formie dyskusji, analizowali wystąpienia prelegentów, zwrócili uwagę że środki finansowe programu POWER oraz POPC nie wystarczą aby odpowiedzieć na zapotrzebowanie diagnozowane w ramach prowadzonych badań (patrz. D Batorski) i istotnie wpłynąć na wzrost kompetencji cyfrowych Polek i Polaków. Zwrócono uwagę że w najbliższych latach kluczową rolę odgrywać będą projekty kreowane przez samorządy lokalne i regionalne a wspierane przez organizacje pozarządowe i lokalnych animatorów jakimi są Latarnicy Polski Cyfrowej. Dyskutanci zaapelowali także o to aby podejmując decyzję o finansowaniu projektów związanych z podnoszeniem umiejętności cyfrowych, wykorzystywać bogaty dorobek programów i projektów już zakończonych. - Jak dotąd, planując nowe przedsięwzięcia, w sposób niewystarczający wykorzystywaliśmy wiedzę i produkty wypracowane, przetestowane i skutecznie zweryfikowane w praktyce. Warto sięgać po metody edukacyjne, rozwiązania organizacyjne i techniczne które się sprawdziły. - podsumował Artur Krawczyk.

Ostatni blok konferencji w Warszawie skupiony był wokół doświadczeń  i  wniosków  z  realizacji  projektów  w  latach  2010 - 2015. Analizie poddawano m.in. adekwatność  działań  wskazanych  do  finansowania  w  programach  operacyjnych  do  rzeczywistych potrzeb Polaków.

Dr Tomasz Kulisiewicz z Ośrodka Studiów nad Cyfrowym Państwem w swoim wystąpieniu szczegółowo wypunktował problemy programów realizowanych do 2015 roku: trudność z definiowaniem celów i wskaźników, bardzo duże obciążenia administracyjne, anachroniczne podejście do współpracy administracji z obywatelami i przedsiębiorcami czy też opóźnienia konkursów, ich ocen i rozpoczęcia finansowania. Wskazywał on również na wyzwania jakie stoją przed administracją publiczną w nowej perspektywie finansowej.

Doświadczenia zrealizowanych projektów w kontekście mitów pokutujących w myśleniu o polskim internaucie i utrudniających stworzenie projektów adekwatnych do aktualnych potrzeb analizował Paweł Nowak z Urzędu Marszałkowskiego w Łodzi. Jednym z nich jest myślenie, iż  tzw. cyfrowi tubylcy, czyli pokolenie, które wychowywało się w dobie narzędzi cyfrowych, doskonale radzą sobie z technologiami informacyjno-komunikacyjnymi. - Obsługiwanie i korzystanie z urządzenia to dwie zupełnie różne rzeczy. Młodzi ludzie często nie potrafią dobrze wykorzystać tego, co dają nowoczesne technologie. Polska młodzież wykorzystuje internet w edukacji bezrefleksyjnie - kopiując i wklejając treści - zwrócił uwagę Paweł Nowak.  

- Analizując diagnozę poziomu kompetencji cyfrowych widać, że w ciągu ostatnich 5 lat zmniejszyła się liczba osób wykluczonych cyfrowo. Duża w tym zasługa Latarników Polski Cyfrowej. Niestety wciąż brak działań, które pozwolą włączyć w cyfrowy świat większość osób, w obecnym tempie nie uda się tego zrobić nawet przez najbliższe 20 lat. - przestrzegał w swoim wystąpieniu dr Aleksander Tarkowski, reprezentujący Centrum Cyfrowe: Projekt Polska. Jak twierdził, największym wyzwaniem dla rozwoju kompetencji cyfrowych w kontekście lokalnym jest stworzenie strategii uwzględniających specyfikę regionu, która niestety często nie jest w ogóle zdiagnozowana.

Ostatnim akordem konferencji byłą dyskusja, w której udział wzięli prof. Lech Mankiewicz z Centrum Fizyki Teoretycznej PAN oraz dr Łukasz Tomczyk z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, którzy szczególną uwagę poświęcali zmianom jakie są niezbędne w myśleniu o przyszłych programach szkoleniowych. - Internet jest zaprzeczeniem "jedynej słusznej drogi". To różnorodność i z tej różnorodności należy korzystać - podkreślał Profesor Mankiewicz.

Po otwartej konferencji grupa Latarników z całej Polski udała się do Zegrza, aby pod okiem przedstawicieli lubelskiego Ośrodka Brama Grodzka – Teatr NN: Joanny Zętar, Karoliny Kryczki-Kowalskiej, Łukasza Kowalskiego, zastanawiali się jak przygotować ciekawy scenariusz opowiadania o swojej miejscowości z wykorzystaniem nowych mediów i narzędzi cyfrowych.

Latarnicy uczestniczący w warsztatach, zarówno we wtorkowe popołudnie jak i w środę,  podzieleni byli na trzy grupy. Każda z nich zajmowała się inną formą przekazywania historii. Karolina Kryczka-Kowalska poprowadziła warsztat dotyczący nagrywania materiałów wideo i historii mówionych. Grupa dyskutowała nad estetyką materiałów wideo i nadmiarem informacji, które odbieramy każdego dnia. Jej zadaniem było przygotowanie i przeprowadzenie wywiadu. Zajęcia polegały też na praktycznej pracy z kamerą. W tym samym czasie Joanna Zętar pracowała z grupą nad wykorzystaniem starych fotografii i tworzeniem na ich podstawie scenariuszy opowieści. Zadanie polegało na wyborze jednej fotografii z kolekcji zdjęć a następnie stworzeniu na jej podstawie historii. Ważnym aspektem działań było również wybranie odpowiedniego narzędzia do publikacji materiału. Z kolei Łukasz Kowalski wyszukiwał internetowe narzędzia do tworzenia interaktywnych map, stron czy cyfrowych archiwów. Uczestnicy warsztatu zastanawiali się nad tym, które bezpłatne narzędzia internetowe można wykorzystać do prowadzenia różnego typ zajęć z seniorami. Zostały przeanalizowane serwisy takie jak Wikipedia, Otwarte Zabytki, ThingLink, Google Maps, LoCloud.

Prace rozpoczęto od diagnozy z wykorzystaniem karty dziedzictwa kulturowego, dzięki czemu Latarnicy odkryli nowe aspekty kultury oraz historii swoich regionów. Wśród uczestników warsztatów nie brakowało takich, którzy już w przeszłości angażowali się w lokalne inicjatywy kulturalne, a ich wiedza i doświadczenie wzbogaciły zajęcia.

W trakcie warsztatów nie zabrakło dyskusji na temat praw autorskich oraz możliwości publikacji materiałów ikonograficznych, historii mówionych czy filmów w sieci. Warsztaty opierały się na informacjach zgromadzonych w przewodniku w serwisie prawokultury.pl

II Kongres Polski Cyfrowej zakończył się prezentacją połączoną z dyskusją na temat przyszłości ruchu latarniczego - Artur Krawczyk oraz Anna Tyrała z SMWI zapoznali Latarników z wyzwaniami jakie przed nimi stoją na progu kolejnej perspektywy finansowej.


Album zdjęć autorstwa Kamili Szuby dostępny jest tu

« wróć
Komentarze (0)

Ostatnie wydarzenia